Recensie: Zembla: Allemaal Agent


Recensie: Zembla: Allemaal Agent

Deze recensie is geschreven door Christiaan Heijerman, student Journalistiek en fervent documentairekijker. Voor meer recensies van Christiaan kunt u op zijn website terecht.

Nederlandse burgers worden op grote schaal betrokken bij opsporing en veiligheid. Op zich geen verkeerde ontwikkeling, het toch ook de taak van de burgers te helpen het volk te beschermen? Dat klopt, maar wat zijn de gevolgen van de steeds groter wordende burgerparticipatie, het gebruik van internet bij de zoektocht naar de dader, en waarom willen burgers soms zo graag optreden als politieagent? De documentaire Allemaal Agent van Zembla geeft overzichtelijk weer in welke situaties de burger opgetreden heeft en wat de mogelijke gevolgen kunnen zijn in de toekomst.

Burgers voelen zich steeds vaker verantwoordelijk voor wat zich in de wijk of buurt allemaal afspeelt. De waakzaamheid in de buurten en de bereidbaarheid te helpen, nemen toe sinds de oprichting van Burgernet, in 1993, waarbij politie, gemeente en burgers samenwerken om criminaliteit tegen te gaan. Alles draait om preventie. Zelfs huizen en auto’s worden tegenwoordig zo gebouwd dat criminaliteit voorkomen wordt, in plaats van achteraf aangepakt.

Een belangrijk instrument bij het voorkomen of naderhand oplossen van misdrijven, zijn de sociale media. “Als politie proberen we natuurlijk via zoveel mogelijk kanalen te communiceren met de burgers, maar dat gaat vaak het snelst via sociale media”, laat een woordvoerder van de nationale politie weten. “Naast het feit dat het snel is, is het ook nog goedkoop en effectief. Voornamelijk het contact tussen wijkagenten en wijkbewoners is goed. De burgers weten de agent te vinden, en andersom. We zien vaak dat berichten ge-retweet worden door burgers, waardoor we ineens met veel meer mensen aan het zoeken zijn naar de verdachte, de participatie en inzet van de burgers helpen enorm.”

In de documentaire wordt aan de hand van beelden van de kopschoppers duidelijk dat de opkomst van sociale media ook een keerzijde heeft. Online reageren kan anoniem, en daardoor wordt vaak agressief gereageerd op gebeurtenissen. Ook zoeken medestanders elkaar op internet op. Dat kan gevaarlijk zijn, zegt Nel Slot, Nationaal Mediacoach van MediaDeskundig. “Dat de maatschappelijke betrokkenheid toeneemt en dat sociale media gebruikt worden misdaden op te lossen, is natuurlijk een goede ontwikkeling, maar het heeft ook een keerzijde.

De anonimiteit van het web kan voor agressiviteit en generalisatie zorgen. ‘Een donkere man’, is daar een goed voorbeeld van. Hoe handig het ook kan zijn, enige voorzichtigheid is natuurlijk wel gepast. Neemt niet weg dat door sociale media zaken tastbaar worden. Door een foto op Twitter wordt een situatie ineens heel snel gevisualiseerd en dat alarmeert. Mensen zien direct wat er aan de hand is en staan daardoor op scherp, dat is een goede ontwikkeling en dat wordt goed duidelijk in de documentaire.”